તારીખ: 28 ઑક્ટોબર 2026
વેબસાઇટ: BHARAT.EXPRESS
વિષય: રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, સરકારી યોજનાઓ, અર્થતંત્ર, વિજ્ઞાન અને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ કરંટ અફેર્સ
પરિચય
સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી કરતા વિદ્યાર્થીઓ માટે દૈનિક કરંટ અફેર્સ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. GPSC, UPSC, GSSSB, તલાટી, જુનિયર ક્લાર્ક, પોલીસ ભરતી, બેંકિંગ અને રેલવે જેવી પરીક્ષાઓમાં વર્તમાન ઘટનાઓ સંબંધિત પ્રશ્નો પૂછવામાં આવે છે.
28 ઑક્ટોબર 2026ના મુખ્ય સમાચારોમાં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારો, ખેલ સામગ્રીના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપતી નવી યોજના, કન્ટેનર ઉત્પાદન ક્ષેત્ર માટે ₹10,000 કરોડની યોજના, ગ્રામ પંચાયતોના વિકાસ માટે નવી પહેલ અને ભારત-મેક્સિકો વેપાર કરારની વાટાઘાટો શરૂ થવા જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે.
1. કેન્દ્ર સરકારે મોંઘવારી ભથ્થામાં 3%નો વધારો મંજૂર કર્યો
28 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે મોંઘવારી ભથ્થું (DA) અને પેન્શનરો માટે મોંઘવારી રાહત (DR)માં 3 ટકાના વધારાને મંજૂરી આપી છે.
મુખ્ય વિગતો
- વધારો: 3 ટકા.
- અગાઉનો દર: મૂળ પગાર અથવા પેન્શનના 60 ટકા.
- નવો દર: મૂળ પગાર અથવા પેન્શનના 63 ટકા.
- અમલની તારીખ: 1 જુલાઈ 2026થી.
- લાભાર્થી કર્મચારીઓ: અંદાજે 48.54 લાખ.
- લાભાર્થી પેન્શનરો: અંદાજે 68.71 લાખ.
- સરકારી તિજોરી પર વાર્ષિક વધારાનો ખર્ચ: ₹10,016.10 કરોડ.
આ વધારો સાતમા કેન્દ્રીય પગાર પંચની ભલામણો પર આધારિત સ્વીકૃત ફોર્મ્યુલા અનુસાર મંજૂર કરવામાં આવ્યો છે.
કર્મચારીઓ માટે તેનો અર્થ શું છે?
મોંઘવારી ભથ્થું કર્મચારીઓના પગારમાં અને મોંઘવારી રાહત પેન્શનરોની આવકમાં વધારો કરે છે. તેનો હેતુ વધતી કિંમતોની અસર ઘટાડવામાં મદદ કરવાનો છે. વાસ્તવિક વધારાની રકમ કર્મચારીના મૂળ પગાર અથવા પેન્શન પર આધારિત રહેશે.
પરીક્ષા માટે યાદ રાખો: DAનું પૂરું નામ Dearness Allowance અને DRનું પૂરું નામ Dearness Relief છે.
2. ખેલ સામગ્રીના ઉત્પાદન માટે Khelo India યોજના મંજૂર
કેન્દ્ર સરકારે 28 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ Khelo India Sports Goods Manufacturing Schemeને મંજૂરી આપી છે. આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ ભારતમાં રમતગમતની સામગ્રીનું ઉત્પાદન વધારવાનો, સ્થાનિક ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને ભારતીય ઉત્પાદનોની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાત્મકતા વધારવાનો છે.
યોજનાની મુખ્ય વિગતો
- કુલ નાણાકીય ફાળવણી: ₹1,856.67 કરોડ.
- યોજનાનો સમયગાળો: નાણાકીય વર્ષ 2026-27થી 2033-34 સુધી.
- મુખ્ય ક્ષેત્ર: રમતગમતની સામગ્રીનું ઉત્પાદન.
- પ્રાથમિકતા: રોકાણ, સંશોધન, નવીનતા, કૌશલ્ય વિકાસ અને નિકાસ.
યોજનાના મુખ્ય લાભો
- ભારતમાં રમતગમતની સામગ્રીના ઉત્પાદન માટે વિશેષ મેન્યુફેક્ચરિંગ ઝોન વિકસાવવામાં આવશે.
- નાના, મધ્યમ અને સૂક્ષ્મ ઉદ્યોગોને ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવામાં મદદ મળશે.
- રમતગમતનાં સાધનોની ગુણવત્તા સુધારવા સંશોધન અને ટેક્નોલોજીને પ્રોત્સાહન મળશે.
- આંતરરાષ્ટ્રીય રમતગમત સંસ્થાઓ પાસેથી પ્રમાણપત્ર મેળવવા માટે ઉત્પાદકોને સહાય આપવામાં આવશે.
- સ્ટાર્ટઅપ્સ, કૌશલ્ય વિકાસ અને નિકાસને પ્રોત્સાહન મળશે.
આ યોજનાથી ભારતમાં રમતગમતનાં સાધનોનું ઉત્પાદન વધવાની, રોજગારીની તકો ઊભી થવાની અને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ મળવાની અપેક્ષા છે.
પરીક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ: આ યોજનાનો સંબંધ રમતગમતના સાધનોના ઉત્પાદન, Make in India અને આત્મનિર્ભર ભારતના ઉદ્દેશો સાથે છે.
3. કન્ટેનર ઉત્પાદન માટે ₹10,000 કરોડની યોજના
કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે Container Manufacturing Promotion Schemeને મંજૂરી આપી છે. આ યોજના ભારતને શિપિંગ કન્ટેનરના ઉત્પાદન માટે વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક કેન્દ્ર બનાવવાના ઉદ્દેશ સાથે રજૂ કરવામાં આવી છે.
મુખ્ય વિગતો
- કુલ નાણાકીય ફાળવણી: ₹10,000 કરોડ.
- યોજનાનો સમયગાળો: નાણાકીય વર્ષ 2039-40 સુધી.
- મુખ્ય હેતુ: દેશમાં કન્ટેનરનું ઉત્પાદન વધારવું અને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવી.
- ઉત્પાદન ક્ષમતાનો લક્ષ્યાંક: વાર્ષિક આશરે 70,000 TEUsથી વધારીને 7.5 લાખ TEUs સુધી પહોંચાડવાનો.
- રોજગારીની સંભાવના: અંદાજે 3,000 સીધી અને 50,000થી વધુ પરોક્ષ રોજગારીની તકો.
યોજનાની વિશેષતાઓ
આ યોજના નવા ઉત્પાદન એકમો સ્થાપવા અને હાલના ઉત્પાદન એકમોનો વિસ્તાર કરવા માટે સહાય આપશે. પાત્ર ઉત્પાદકોને લાયક મૂડી લોન પર વાર્ષિક 3 ટકા વ્યાજ સહાય આપવાની જોગવાઈ છે. ઉત્પાદન અને આંતરરાષ્ટ્રીય ગુણવત્તા પ્રમાણપત્ર માટે પણ સહાય ઉપલબ્ધ કરાવવાની યોજના છે.
આ પહેલથી સ્ટીલ, કન્ટેનરના ભાગો, લોજિસ્ટિક્સ અને સંબંધિત ઉદ્યોગોને પણ લાભ થવાની સંભાવના છે. ભારતની બંદર વ્યવસ્થા અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માટે કન્ટેનર ઉત્પાદનનું સ્થાનિક માળખું મજબૂત બનશે.
TEU શું છે? TEU એટલે Twenty-foot Equivalent Unit. તેનો ઉપયોગ શિપિંગ કન્ટેનરની ક્ષમતા માપવા માટે થાય છે. એક TEU એ 20 ફૂટ લાંબા પ્રમાણભૂત કન્ટેનર જેટલી ક્ષમતા દર્શાવે છે.
4. પ્રધાનમંત્રી વિકસિત ગ્રામ સ્વરાજ યોજના મંજૂર
કેન્દ્ર સરકારે ગ્રામ પંચાયતોની કામગીરી મજબૂત બનાવવા અને ગામડાંના વિકાસનું આયોજન વધુ અસરકારક બનાવવા માટે Pradhan Mantri Viksit Gram Swaraj Yojanaને મંજૂરી આપી છે.
યોજનાની મુખ્ય વિગતો
- કુલ ફાળવણી: ₹7,395.55 કરોડ.
- સમયગાળો: 2026-27થી 2030-31.
- કેન્દ્ર સરકારનો હિસ્સો: ₹4,869.48 કરોડ.
- રાજ્ય સરકારોનો હિસ્સો: ₹2,526.07 કરોડ.
- લાભાર્થીઓ: અંદાજે 32 લાખ ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ, પંચાયત કર્મચારીઓ અને અન્ય સંબંધિત હિતધારકો.
- કવરેજ: 2.55 લાખથી વધુ પંચાયતો અને પરંપરાગત સ્થાનિક સંસ્થાઓ.
યોજનાના મુખ્ય ઉદ્દેશો
- ગ્રામ પંચાયતોને સ્થાનિક વિકાસના આયોજનનું કેન્દ્ર બનાવવું.
- ગામના વિકાસ માટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારની વિવિધ યોજનાઓ વચ્ચે સંકલન વધારવું.
- ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ દ્વારા સરકારી યોજનાઓ, લાભાર્થીઓ અને ઉપલબ્ધ સંસાધનોની માહિતી એકત્રિત કરવી.
- પંચાયતના ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ અને કર્મચારીઓની ક્ષમતા વધારવી.
- નાણાકીય પારદર્શિતા અને ઑનલાઇન ઑડિટ વ્યવસ્થાને પ્રોત્સાહન આપવું.
- ગ્રામસભામાં નાગરિકોની ભાગીદારી વધારવી.
આ યોજના હેઠળ ગ્રામ પંચાયત વિકાસ યોજનાઓ તૈયાર કરવામાં, સરકારી સંસાધનોનો યોગ્ય ઉપયોગ કરવામાં અને સ્થાનિક જરૂરિયાતો અનુસાર વિકાસનાં કાર્યો નક્કી કરવામાં મદદ મળશે.
પરીક્ષા માટે યાદ રાખો: આ યોજના ગ્રામીણ સ્થાનિક સ્વરાજ સંસ્થાઓ, ગ્રામ પંચાયતો, ડિજિટલ ગવર્નન્સ અને સ્થાનિક વિકાસના આયોજન સાથે સંબંધિત છે.
5. ભારત અને મેક્સિકો વચ્ચે પ્રેફરન્શિયલ ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટની વાટાઘાટો શરૂ
28 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ ભારત અને મેક્સિકોએ પ્રેફરન્શિયલ ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (PTA) માટે વાટાઘાટો શરૂ કરવા Terms of Reference પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
આ પગલું બંને દેશો વચ્ચે વેપાર અને રોકાણના સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસનો ભાગ છે.
મુખ્ય મુદ્દાઓ
- બંને દેશો વચ્ચે વેપાર વધારવાનો હેતુ.
- માલસામાનના બજાર પ્રવેશ અંગે ચર્ચા.
- કસ્ટમ્સ પ્રક્રિયા અને વેપાર સુવિધાઓમાં સુધારાની શક્યતાઓ.
- મૂળ દેશના નિયમો (Rules of Origin) અંગે વાટાઘાટો.
- વેપાર વિવાદોના નિરાકરણ અને ટેકનિકલ અવરોધો અંગે ચર્ચા.
- ઓટોમોબાઇલ, રસાયણો, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, કૃષિ-ખાદ્ય ઉત્પાદનો, ઊર્જા અને મેડિકલ ડિવાઇસ જેવા ક્ષેત્રોમાં સહકારની સંભાવનાઓ.
PTA એટલે શું?
Preferential Trade Agreement એટલે પસંદગીના વેપારી ઉત્પાદનો પર ભાગીદાર દેશોને વિશેષ વેપારી લાભ અથવા ઓછા શુલ્કની સુવિધા આપતો કરાર. તેની વાસ્તવિક જોગવાઈઓ કરારની શરતો અને વાટાઘાટોના પરિણામ પર આધારિત હોય છે.
પરીક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ: ભારત અને મેક્સિકો વચ્ચે 28 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ PTA માટે વાટાઘાટો શરૂ કરવાની પ્રક્રિયામાં Terms of Reference પર હસ્તાક્ષર થયા હતા. આનો અર્થ એ નથી કે તે જ દિવસે અંતિમ કરાર અમલમાં આવી ગયો હતો.
6. વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી: ભારતની નવી પેઢીની અવકાશ ટેક્નોલોજી
અવકાશ વિજ્ઞાન અને નવી ટેક્નોલોજી ભારતના વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહી છે. અવકાશ ક્ષેત્રની ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ હવામાનની આગાહી, સંચાર, કૃષિ, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન, નેવિગેશન અને પૃથ્વીના સંસાધનોના અભ્યાસ માટે થાય છે.
મુખ્ય ઉપયોગો
- હવામાનની આગાહી: વાવાઝોડાં, ભારે વરસાદ અને અન્ય હવામાન સંબંધિત ઘટનાઓનું નિરીક્ષણ.
- કૃષિ: પાકની સ્થિતિ, જમીનના ઉપયોગ અને પાણીના સંસાધનોનું મૂલ્યાંકન.
- આપત્તિ વ્યવસ્થાપન: પૂર, ચક્રવાત અને અન્ય કુદરતી આફતો સમયે માહિતી પૂરી પાડવી.
- સંચાર: દૂરના વિસ્તારોમાં સંચાર સેવાઓ પહોંચાડવામાં મદદ.
- નેવિગેશન: સ્થાન અને માર્ગ સંબંધિત સેવાઓ માટે ઉપગ્રહ આધારિત ટેક્નોલોજી.
સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં ISRO, ઉપગ્રહો, રિમોટ સેન્સિંગ, નેવિગેશન અને અવકાશ ટેક્નોલોજીના ઉપયોગો અંગે પ્રશ્નો પૂછાઈ શકે છે.
7. હરિત હાઇડ્રોજન અને સ્વચ્છ ઊર્જા
હરિત હાઇડ્રોજન સ્વચ્છ ઊર્જાના ક્ષેત્રમાં મહત્વ ધરાવતું એક વિકલ્પ છે. સામાન્ય રીતે નવીનીકરણીય ઊર્જાથી પાણીનું વિદ્યુત વિભાજન કરીને હાઇડ્રોજન ઉત્પન્ન કરવામાં આવે ત્યારે તેને હરિત હાઇડ્રોજન કહેવામાં આવે છે.
હરિત હાઇડ્રોજનનું મહત્વ
- ઉદ્યોગોમાં કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે.
- લાંબા ગાળે સ્વચ્છ ઊર્જાના વિકલ્પો વિકસાવવામાં ઉપયોગી થઈ શકે છે.
- ખાતર, રિફાઇનરી અને કેટલાક ભારે ઉદ્યોગોમાં તેનો ઉપયોગ શક્ય છે.
- નવીનીકરણીય ઊર્જાના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન મળી શકે છે.
- ટેક્નોલોજી, ઉત્પાદન, પરિવહન અને સંગ્રહ ક્ષેત્રોમાં નવી તકો ઊભી થઈ શકે છે.
જોકે, હરિત હાઇડ્રોજનનું ઉત્પાદન, સંગ્રહ અને પરિવહન ખર્ચાળ હોઈ શકે છે. તેથી તેની સફળતા ટેક્નોલોજી, માળખાકીય સુવિધાઓ અને ખર્ચમાં સુધારા પર આધારિત રહેશે.
8. મહત્વપૂર્ણ દિવસો અને તારીખો
28 ઑક્ટોબર માટે કોઈ ચોક્કસ આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસને મુખ્ય સમાચાર તરીકે રજૂ કરતા પહેલાં તેની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવી જરૂરી છે. પરીક્ષાની તૈયારી માટે આ મહિનાની કેટલીક મહત્વપૂર્ણ તારીખો પણ યાદ રાખો:
- 2 ઑક્ટોબર: ગાંધી જયંતી અને આંતરરાષ્ટ્રીય અહિંસા દિવસ.
- 8 ઑક્ટોબર: ભારતીય વાયુસેના દિવસ.
- 15 ઑક્ટોબર: વિશ્વ વિદ્યાર્થી દિવસ તરીકે ભારતમાં પ્રચલિત ઉજવણી; આ દિવસ ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામના જન્મદિવસ સાથે જોડાયેલો છે.
- 24 ઑક્ટોબર: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દિવસ.
- 31 ઑક્ટોબર: રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ અને સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની જન્મજયંતી.
9. આજના કરંટ અફેર્સમાંથી પરીક્ષા માટેના મુખ્ય તથ્યો
- DA અને DRમાં મંજૂર વધારો — 3 ટકા.
- DA અને DRનો નવો દર — મૂળ પગાર અથવા પેન્શનના 63 ટકા.
- DA અને DR વધારાની અમલ તારીખ — 1 જુલાઈ 2026.
- Khelo India Sports Goods Manufacturing Schemeની ફાળવણી — ₹1,856.67 કરોડ.
- Container Manufacturing Promotion Schemeની ફાળવણી — ₹10,000 કરોડ.
- Container Manufacturing Promotion Schemeનો લક્ષ્યાંક — વાર્ષિક 7.5 લાખ TEUs ઉત્પાદન ક્ષમતા.
- Pradhan Mantri Viksit Gram Swaraj Yojanaની ફાળવણી — ₹7,395.55 કરોડ.
- Pradhan Mantri Viksit Gram Swaraj Yojanaનો સમયગાળો — 2026-27થી 2030-31.
- ભારત અને મેક્સિકો વચ્ચે PTA વાટાઘાટો શરૂ કરવા Terms of Reference પર હસ્તાક્ષર — 28 ઑક્ટોબર 2026.
- TEUનું પૂરું નામ — Twenty-foot Equivalent Unit.
10. મહત્વપૂર્ણ MCQ પ્રશ્નો અને જવાબો
પ્રશ્ન 1: 28 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ કેન્દ્ર સરકારે DA અને DRમાં કેટલા ટકાનો વધારો મંજૂર કર્યો?
A. 2 ટકા
B. 3 ટકા
C. 4 ટકા
D. 5 ટકા
સાચો જવાબ: B. 3 ટકા
પ્રશ્ન 2: DA અને DR વધારા પછી નવો દર કેટલો થયો?
A. 60 ટકા
B. 61 ટકા
C. 62 ટકા
D. 63 ટકા
સાચો જવાબ: D. 63 ટકા
પ્રશ્ન 3: Khelo India Sports Goods Manufacturing Scheme માટે કેટલી ફાળવણી મંજૂર થઈ?
A. ₹1,000 કરોડ
B. ₹1,500 કરોડ
C. ₹1,856.67 કરોડ
D. ₹10,000 કરોડ
સાચો જવાબ: C. ₹1,856.67 કરોડ
પ્રશ્ન 4: Container Manufacturing Promotion Schemeનો મુખ્ય ઉદ્દેશ શું છે?
A. કૃષિ ઉત્પાદન વધારવું
B. કન્ટેનર ઉત્પાદન વધારવું અને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવી
C. શાળાઓનું ડિજિટાઇઝેશન કરવું
D. ગ્રામ પંચાયતોને નાણાં આપવાં
સાચો જવાબ: B. કન્ટેનર ઉત્પાદન વધારવું અને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવી
પ્રશ્ન 5: Pradhan Mantri Viksit Gram Swaraj Yojanaનો મુખ્ય સંબંધ કયા ક્ષેત્ર સાથે છે?
A. અવકાશ સંશોધન
B. ગ્રામ પંચાયત અને સ્થાનિક શાસન
C. આંતરરાષ્ટ્રીય રમતગમત
D. બેન્કિંગ સુધારા
સાચો જવાબ: B. ગ્રામ પંચાયત અને સ્થાનિક શાસન
પ્રશ્ન 6: ભારતે 28 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ કયા દેશ સાથે PTA વાટાઘાટો શરૂ કરવા માટે Terms of Reference પર હસ્તાક્ષર કર્યા?
A. જાપાન
B. મેક્સિકો
C. ફ્રાન્સ
D. ઑસ્ટ્રેલિયા
સાચો જવાબ: B. મેક્સિકો
પ્રશ્ન 7: TEUનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે શેના માપન માટે થાય છે?
A. વીજળીનું ઉત્પાદન
B. શિપિંગ કન્ટેનરની ક્ષમતા
C. કૃષિ ઉત્પાદન
D. વસ્તી વૃદ્ધિ
સાચો જવાબ: B. શિપિંગ કન્ટેનરની ક્ષમતા
નિષ્કર્ષ
28 ઑક્ટોબર 2026ના કરંટ અફેર્સમાં કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે DA અને DRમાં વધારો, રમતગમતની સામગ્રીના સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન, કન્ટેનર મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રમાં રોકાણ, ગ્રામ પંચાયતોની કામગીરીમાં સુધારો અને ભારત-મેક્સિકો વેપાર સંબંધો મુખ્ય મુદ્દા રહ્યા.
GPSC, UPSC, GSSSB, તલાટી, જુનિયર ક્લાર્ક, પોલીસ ભરતી, બેંકિંગ અને રેલવે જેવી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે આ મુદ્દાઓના તથ્યો, યોજનાઓની ફાળવણી, સમયગાળો અને મુખ્ય ઉદ્દેશોનું પુનરાવર્તન કરો.
BHARAT.EXPRESS પર દરરોજના ગુજરાતી કરંટ અફેર્સ વાંચતા રહો અને તમારી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારીને વધુ મજબૂત બનાવો.
