સાપ્તાહિક કરંટ અફેર્સ: 12 થી 18 ઑક્ટોબર 2026

સાપ્તાહિક કરંટ અફેર્સ 12 થી 18 ઑક્ટોબર 2026 ગુજરાતી | Bharat.express

આ અઠવાડિયાના કરંટ અફેર્સમાં રાષ્ટ્રીય ઘટનાઓ, ગુજરાતના સમાચાર, સરકારી યોજનાઓ, અર્થતંત્ર, આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર, વિજ્ઞાન અને રમતગમતના મહત્ત્વના મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે. દરેક મુદ્દો ટૂંકા વન-લાઇનર સ્વરૂપમાં આપ્યો છે, જેથી GPSC, GSSSB, તલાટી, જુનિયર ક્લાર્ક, પોલીસ ભરતી અને અન્ય સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારીમાં ઉપયોગી બને.

1. રાષ્ટ્રીય કરંટ અફેર્સ (National Current Affairs)

મહત્ત્વપૂર્ણ તથ્યો અને પરીક્ષાલક્ષી વિગતો

1. PM ગતિશક્તિ: 13 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ PM ગતિશક્તિ નેશનલ માસ્ટર પ્લાનના પાંચ વર્ષ પૂર્ણ થયાં; તેના ડિજિટલ પ્લેટફોર્મમાં 1,800થી વધુ ડેટા લેયર્સનો સમાવેશ થયો છે.

2. કોલર નેમ ડિસ્પ્લે (CNAP): ટેલિકોમ વિભાગે 1 નવેમ્બર 2026થી કોલ કરનારનું નામ અને ફોન નંબર દર્શાવવાની વ્યવસ્થા શરૂ કરવા માટે નિર્દેશ આપ્યો.

3. મતદાર યાદી સુધારણા: ચૂંટણી પંચે 14 રાજ્યો અને 3 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં મતદાર યાદીની Special Summary Revision જાહેર કરી; તેમાં ગુજરાતનો પણ સમાવેશ થાય છે અને લાયકાતની તારીખ 1 જાન્યુઆરી 2027 છે.

4. વસ્તી ગણતરીના નિયમો: ગૃહ મંત્રાલયે 16 ઑક્ટોબરે Census (Amendment) Rules, 2026 જાહેર કર્યા, જેમાં વસ્તી ગણતરી માટે ગણતરીકાર તરીકે નિમણૂક થઈ શકે તેવી વ્યક્તિઓનો વ્યાપ વધારવામાં આવ્યો.

5. BIMSTEC બેઠક: 13 ઑક્ટોબરે નવી દિલ્હીમાં પ્રથમ BIMSTEC ગૃહમંત્રીઓની બેઠક યોજાઈ, જેમાં આતંકવાદ, સાયબર જોખમો, માનવ તસ્કરી અને સંગઠિત ગુનાઓ સામે સહકાર પર ચર્ચા થઈ.

6. સામાજિક સુરક્ષા યોજના: 14 ઑક્ટોબરે કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે National Social Assistance Programmeને 2026-27થી 2030-31 સુધી ચાલુ રાખવા માટે ₹53,428 કરોડની જોગવાઈ મંજૂર કરી; અહેવાલ મુજબ યોજનાનું નવું નામ પ્રધાનમંત્રી સામાજિક સહાયતા યોજના રાખવામાં આવ્યું.

7. રેલવે કર્મચારીઓનું બોનસ: કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે 11,40,770 બિન-રાજપત્રિત રેલવે કર્મચારીઓ માટે 78 દિવસના વેતન જેટલું Productivity Linked Bonus મંજૂર કર્યું; મહત્તમ બોનસ ₹17,951 છે.

8. કેન્સરની દવાઓના ભાવ: NPPAએ 137 નોન-શેડ્યૂલ્ડ કેન્સર દવાઓના વેપારી નફાના માર્જિનને MRPના 30% સુધી મર્યાદિત કરવાની જાહેરાત કરી; 9 નવેમ્બરથી કેટલાક ભાવમાં 70% સુધી ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે.

9. IDBI બેંક: 14 ઑક્ટોબરના અહેવાલ મુજબ, IDBI બેંકમાં 60.72% હિસ્સા માટે Fairfax Financial Holdings સાથે જોડાયેલી સંસ્થાને ખરીદદાર તરીકે મંજૂરી આપવામાં આવી; જણાવાયેલી કિંમત ₹52,878 કરોડ છે.

2. ગુજરાત કરંટ અફેર્સ (Gujarat Current Affairs)

1. અમદાવાદમાં BRICS પરંપરાગત રમતોત્સવ: 12 ઑક્ટોબરે અમદાવાદના વીર સાવરકર સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ ખાતે BRICS Traditional and Indigenous Sports Demonstration Games 2026નું ઉદ્ઘાટન કેન્દ્રીય રમતગમત મંત્રી મનસુખ માંડવિયાએ કર્યું

2. સુરત ITI માટે PM-SETU: 12 ઑક્ટોબરે AM/NS India સાથે સુરતના પાંચ ITI સહિત કુલ નવ ITI માટે કરાર થયા; સુરત અને વિશાખાપટ્ટનમના ITI ક્લસ્ટરો માટે આશરે ₹440 કરોડ મંજૂર થયાનો અહેવાલ છે.

3. જામનગરમાં આયુર્વેદ અને AI: 16 ઑક્ટોબરે જામનગરની Institute of Teaching and Research in Ayurveda (ITRA) દ્વારા છઠ્ઠા સ્થાપના દિવસ નિમિત્તે ‘Ayu-Tech Navonmesh 2026’ રાષ્ટ્રીય પરિષદ યોજાઈ, જેમાં આયુર્વેદ અને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત થયું.

3. અર્થતંત્ર અને બેન્કિંગ (Economy & Banking)

1. છૂટક ફુગાવો (CPI): 12 ઑક્ટોબરે જાહેર થયેલા આંકડા અનુસાર સપ્ટેમ્બર 2026માં ભારતનો છૂટક ફુગાવો વધીને 5.54% થયો, જ્યારે ઑગસ્ટમાં તે 4.83% હતો; ખાદ્ય ફુગાવો 7.74% નોંધાયો.

2. જથ્થાબંધ ફુગાવો (WPI): સપ્ટેમ્બર 2026માં જથ્થાબંધ ફુગાવો 11.39% રહ્યો, જે ઑગસ્ટના 9.92% કરતાં વધુ છે; ઇંધણ અને વીજળીના ભાવમાં 25.85% વધારો નોંધાયો.

3. IMFનો વૃદ્ધિદરનો અંદાજ: ઑક્ટોબર 2026ના World Economic Outlook મુજબ ભારત માટે 2026-27નો આર્થિક વૃદ્ધિદર 7% રહેવાનો અંદાજ રજૂ થયો.

4. ભારતની નિકાસ: સપ્ટેમ્બર 2026માં માલસામાન અને સેવાઓની કુલ નિકાસ અંદાજે 80.75 અબજ અમેરિકી ડૉલર રહી, જે ગયા વર્ષની સરખામણીએ 10.99% વધુ છે.

5. નેશનલ સ્ટ્રેટેજિક ટ્રેડ કમાન્ડ સેન્ટર: 15 ઑક્ટોબરે વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે નવી દિલ્હીમાં NSTCC શરૂ કર્યું, જે ભારતના વેપાર, નિકાસ પ્રોત્સાહન અને સંબંધિત મંજૂરીઓના ડેટાનું નિરીક્ષણ કરવામાં મદદ કરશે.

4. આંતરરાષ્ટ્રીય કરંટ અફેર્સ (International Affairs)

1. IMF–વર્લ્ડ બેંકની વાર્ષિક બેઠક: 12થી 18 ઑક્ટોબર 2026 દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાં ભંડોળ (IMF) અને વિશ્વ બેંકની વાર્ષિક બેઠક થાઇલેન્ડના બેંગકોકમાં યોજાઈ.

2. IMFનો વૈશ્વિક વૃદ્ધિદર: IMFના ઑક્ટોબર 2026ના અંદાજ પ્રમાણે વૈશ્વિક આર્થિક વૃદ્ધિદર 2026માં 3.1% રહેવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી.

3. CICA શિખર સંમેલન: 15 ઑક્ટોબરે અઝરબૈજાનની રાજધાની બાકુમાં Conference on Interaction and Confidence Building Measures in Asia (CICA)નું સાતમું શિખર સંમેલન યોજાયું અને બાકુ ઘોષણાપત્ર સ્વીકારવામાં આવ્યું.

4. SCO બેઠક: ભારતના રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહ 19–20 ઑક્ટોબર 2026 દરમિયાન તાજિકિસ્તાનના દુશાંબેમાં યોજાનારી SCO Council of Heads of Governmentની 25મી બેઠકમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા જવાના હતા.

5. ગ્લોબલ હંગર ઇન્ડેક્સ: 2026ના અહેવાલ મુજબ ભારત 122 દેશોમાં 102મા ક્રમે રહ્યું અને તેનો સ્કોર 24.1 હતો; અહેવાલે ભારતની ભૂખની સ્થિતિને “Serious” શ્રેણીમાં મૂકી.

6. આર્થિક નોબેલ પુરસ્કાર: 12 ઑક્ટોબરના સાપ્તાહિક કરંટ અફેર્સ અહેવાલમાં 2026ના અર્થશાસ્ત્રના નોબેલ પુરસ્કાર માટે Robert E. Hall અને Michael Woodfordનાં નામ દર્શાવવામાં આવ્યાં છે; પ્રકાશન પહેલાં સત્તાવાર નોબેલ જાહેરાત સાથે આ માહિતીની પુષ્ટિ કરવી.

5. રમતગમત કરંટ અફેર્સ (Sports Current Affairs)

1. ICC પ્લેયર ઑફ ધ મંથ: 13 ઑક્ટોબરના અહેવાલ મુજબ, સપ્ટેમ્બર 2026 માટે ICCના મહિલા પ્લેયર ઑફ ધ મંથ તરીકે શેફાલી વર્મા અને પુરુષ પ્લેયર ઑફ ધ મંથ તરીકે શુભમન ગિલની પસંદગી થઈ.

2. અંડર-23 વિશ્વ કુસ્તી સ્પર્ધા: ભારતીય કુસ્તીબાજ વિશ્વજીત રામચંદ્ર મોરેએ લાસ વેગાસમાં યોજાયેલી U-23 વર્લ્ડ રેસલિંગ ચેમ્પિયનશિપમાં પુરુષોની ગ્રીકો-રોમન 55 કિગ્રા કેટેગરીમાં રજત ચંદ્રક જીત્યો.

3. દિલ્હી હાફ મેરેથોન: 18 ઑક્ટોબરે યોજાયેલી વેદાંતા દિલ્હી હાફ મેરેથોનમાં કેન્યાના ચાર્લ્સ માતાતાએ પુરુષોની રેસ 58 મિનિટ 52 સેકન્ડમાં પૂર્ણ કરીને નવો કોર્સ રેકોર્ડ બનાવ્યો; મહિલાઓમાં ઇથિયોપિયાની વુદિનેશ અલેમુ વિજેતા બની.

4. ભારતીય મહિલા કબડ્ડી ટીમ: સાપ્તાહિક અહેવાલ મુજબ, ભારતની મહિલા કબડ્ડી ટીમે એશિયન ગેમ્સની ફાઇનલમાં ઈરાનને 37–34થી હરાવીને સુવર્ણ ચંદ્રક જાળવી રાખ્યો.

6. ઝડપી રિવિઝન: એક નજરમાં